Контекст
Қандай да бір ұсыныс жасамас бұрын жағдайдың қалай құрылғанын көру маңызды: мінез-құлық қайда, қашан және қандай жағдайда пайда болады, одан кейін не болады.
Арлан Шаяхметов — Қолданбалы мінез-құлық талдауы маманы
Мінез-құлықты түсіну — контексті көру.
Контекст неден құралады
- Адамдар
- Орындар
- Жағдайлар
- Оған дейін не болды
- Одан кейін не болды
- Адамға не маңызды
Мен туралы
Мінез-құлық — әрқашан бір нәрсеге берілген жауап. Менің міндетім — соның не екенін түсіну.
Сәлеметсіз бе
Мен қолданбалы мінез-құлық талдауы маманымын. Атырауда отбасылармен және мамандармен жұмыс істеймін.
Қолданбалы мінез-құлық талдауы (ABA) — мінез-құлықтың ортамен қалай байланысатыны туралы ғылыми пән. Мен үшін бұл ең алдымен мұқият қарау тәсілі: мінез-құлыққа дейін не болады, одан кейін не болады және адамның өзі мен жақындары үшін не маңызды.
Жұмысым туралы қарапайым әрі нақты айтамын: асыра уәде бермей, адамға, оның отбасына және өз құзыретімнің шегіне құрметпен қараймын.
- Сала
- Қолданбалы мінез-құлық талдауы (ABA)
- Қала
- Атырау, Қазақстан
- Кіммен жұмыс істеймін
- Отбасылар және мамандар
Арлан
Тәсіл
Заманауи, ғылыми негізделген және этикалық ABA.
Мен сүйенетін төрт қағидат. Олардың реті шартты: жұмыс барысында олар бір-біріне үнемі әсер етеді.
Даралық
Мақсаттар адамның өзімен және оның отбасымен бірге анықталады әрі әмбебап дағдылар тізіміне емес, дәл солар үшін маңызды нәрсеге негізделеді.
Этика
Адамның қадір-қасиетін, келісімін және дербестігін құрметтеу. Жұмсақ, қолдаушы әдістер. Құзыретіме не кіретінін, не кірмейтінін ашық айту.
Бағалау және бейімдеу
Шешімдер әсерге емес, бақылаулар мен деректерге сүйенеді. Бірдеңе нәтиже бермесе, адамға қойылатын талап емес, жоспар өзгереді.
мінез-құлық
ABA адамды «түзетпейді» және нәтижеге кепілдік бермейді.
Бағыттар
Жұмыстың төрт форматы. Әрқайсысының мазмұны сұраныспен танысқаннан кейін анықталады.
Кеңес беру
Не болып жатқанын сипаттап, сұрақ қойып, қандай қолдау нұсқалары орынды екенін түсінуге болатын кездесу. Кеңес сізді ешнәрсеге міндеттемейді.
- Сұранысты талқылау
- Сұрақтарға жауап
- Ықтимал келесі қадамдар
Бағдарламалар
Жеке бағдарлама бақылау мен бағалауға негізделеді: мақсаттар, жұмыс тәсілдері және өзгерісті көруге мүмкіндік беретін өлшемдер. Жағдай өзгерген сайын ол қайта қаралады.
- Бақылау және бағалау
- Бірге анықталған мақсаттар
- Жоспарды тұрақты қайта қарау
Сүйемелдеу
Бағдарламаны жүзеге асыруда дәйекті қолдау: өзгерістерді бақылау, жоспарды түзету, не сәтті болып, не қиындық тудырып жатқанын отбасымен талқылау.
- Өзгерістерді бақылау
- Жоспарды түзету
- Отбасымен кері байланыс
Оқыту
Мінез-құлық талдауының қағидаттарын түсінікті тілмен түсіндіру — адамның қасында күн сайын жүретіндерге және тәжірибе маңызды әріптестерге.
- Түсінікті түсіндіру
- Күнделікті жағдайлардан мысалдар
- Сұрақтар мен талқылау
Сұранысты талқылау
Формат, ұзақтығы және шарттары жеке талқыланады.
Мамандарға
Тең дәрежедегі кәсіби диалог.
Кәсіби ынтымақтастық
Мінез-құлық талдаушыларымен, педагогтармен, психологтармен, логопедтермен және адаммен қатар жұмыс істейтін басқа да мамандармен.
Супервизиялық өзара іс-қимыл
Расталған құзырет шегінде. Сұраныс осы шектен шықса, оны ашық айтамын.
Тәжірибе алмасу және даму
Құпиялылықты сақтай отырып жағдайларды талқылау, әдістер, дереккөздер, тәжірибедегі бақылаулар.
Ынтымақтастықты талқылау
Супервизиялық өзара іс-қимылдың көлемі құжатпен расталған біліктілікке сәйкес келеді және жұмыс басталғанға дейін нақтыланады.
Сұрақтар
Ең жиі қойылатын сұрақтар.
Кіммен жұмыс істейсіз?
Отбасылармен және мамандармен — мінез-құлық талдаушыларымен, педагогтармен, психологтармен, логопедтермен және адаммен қатар жұмыс істейтін басқа да әріптестермен.
Кеңес қалай өтеді?
Бұл — не болып жатқанын сипаттап, сұрақ қойып, қандай қолдау нұсқалары орынды екенін түсінуге және ықтимал келесі қадамдарды талқылауға болатын кездесу. Кеңес сізді ешнәрсеге міндеттемейді.
Жұмыс қанша уақытқа созылады және құны қандай?
Формат, ұзақтығы және шарттары жеке талқыланады: жұмыстың мазмұны сұраныспен танысқаннан кейін анықталады.
Нәтижеге кепілдік бересіз бе?
Жоқ. ABA адамды «түзетпейді» және нәтижеге кепілдік бермейді. Шешімдер әсерге емес, бақылаулар мен деректерге сүйенеді: бірдеңе нәтиже бермесе, адамға қойылатын талап емес, жоспар өзгереді.
Супервизия сұрап жүгінуге бола ма?
Иә — расталған құзырет шегінде. Супервизиялық өзара іс-қимылдың көлемі құжатпен расталған біліктілікке сәйкес келеді және жұмыс басталғанға дейін нақтыланады. Сұраныс осы шектен шықса, оны ашық айтамын.
Неден бастау керек?
Жағдайды немесе сұрағыңызды қысқаша сипаттаңыз — бастау үшін осы жеткілікті. Қалғаны сұраныспен танысқаннан кейін талқыланады.
Сұрағыңызға жауап таппадыңыз ба?
Сұрақ қоюБайланыс
Жағдайды немесе сұрағыңызды қысқаша сипаттаңыз — бастау үшін осы жеткілікті.
- WhatsApp
- Instagram
Сайт ақпараттық сипатта және жеке кеңесті алмастырмайды.